على محمدى خراسانى

79

شرح رسائل (فارسى)

جواب ما : ما هم قبول داريم كه در خبر عادل هم در باب احكام فحص و بحث لازم است امّا وجوب تبين در خبر عادل با وجوب تبين در خبر فاسق زمين تا آسمان فرق دارد و آن اينكه وجوب تبين در خبر عادل نه تنها منافى با حجيت آن نيست بلكه مؤكد حجيت آنست زيرا ما احتمال حجت قويترى مىدهيم و نيز احتمال تخصيص و . . . مىدهيم فلذا يجب الفحص آنگاه بعد الفحص اگر به معارض قويترى برخورديم بايد به آن عمل كنيم و يقدم القوى على الضعيف و اگر به معارض مساوى برخورديم مخيريم و اگر معارض نيافتيم به اين خبر واحد عمل مىكنيم و او حجّت فعلى مىشود . امّا وجوب تبين در خبر فاسق منافى با حجيت است زيرا كه بعد الفحص اگر قرينه بر صدق آن يافتيم به قرينه عمل شده نه به خبر فاسق و اگر قرينه بر كذب آن پيدا كرديم اصلا اعتنا نمىكنيم و اگر قرينه بر هيچ طرف نبود توقف نموده و بدان عمل ننموده بلكه به سراغ اصول عمليه مىرويم پس وجوب تبين در خبر عادل براى اينست كه مقتضى موجود است ولى احتمال مانع مىدهيم و گرنه لو لا المانع يؤثر المقتضى اثره در خبر فاسق براى اينست كه اصلا مقتضى حجيت در آن نيست فلا اعتبار به . * * *